Enqu?te voor leden en belangstellenden

De Historische Vereniging kijkt terug op een actief en succesvol 2018. Om voor 2019 nog beter op de wensen van leden en (nog) niet-leden te kunnen inspringen, zouden wij u willen vragen een korte vragenlijst (via Google docs) voor ons in te vullen. Invullen kost maximaal 5 minuten van uw tijd en uw antwoorden zijn voor ons van grote waarde.
U kunt een prijs winnen als u aan het einde van de vragenlijst uw e-mailadres achterlaat. Leden maken kans op een gratis boek uit de webshop. Niet-leden kunnen een editie van ‘Rond Leidsche Rijn en Vleutensche Wetering’ winnen.

Hartelijk dank alvast en een mooi 2019 gewenst namens bestuur en vrijwilligers!

27 september: ?Terug in de tijd? in het Raadhuis Vleuten!

Wegens het grote succes van de eerdere avonden wordt op vrijdag 27 september alweer de zevende editie van ?Terug in de tijd? georganiseerd.

Ad van Zoeren
Ad van Zoeren

Tijdens deze speciale avond over de historie van Vleuten zal dorpsbarbier Ad van Zoeren wederom in het verleden van het dorp Vleuten duiken.

Hoe is Vleuten ontstaan? Hoe leefde men in Vleuten door de jaren heen? Een indrukwekkende tijdreis waarin we Vleuten op een andere manier leren kennen.  Ad van Zoeren zal zijn rijke kennis over Vleuten en zijn nog nooit vertoonde unieke verzameling historische beelden en ansichtkaarten inbrengen in een passende entourage. Tijdens de avond is er ook gelegenheid om aan Ad vragen te stellen over de rijke historie van Vleuten.

Locatie: Raadhuis Vleuten, Pastoor Ohllaan 39, 3451 CB Vleuten. Toegang/Entree: 5 euro. Inloop met koffie/thee: vanaf 19.30 uur. Aanvang spreker: 20:00 uur. Afsluiting rond ca. 22.00-22.30 uur.

S.v.p. aanmelden via een email naar info@raadhuisvleuten.nl. Er zijn maximaal 50 plaatsen beschikbaar.

Decembernummer van ?Rond Leidsche Rijn en Vleutensche Wetering?

Donderdag 20 december zal alweer de vierde editie van dit jaar van ?Rond Leidsche Rijn en Vleutensche Wetering? verspreid worden onder onze leden.

Voorpagina december 2018
Voorpagina december 2018

Deze editie bevat weer een groot aantal interessante artikelen waaronder:

  • ‘De Tiendweg’; een artikel uit onze serie over verdwenen straatnamen van C.W.M. Rasch
  • ‘Onderzoek naar de bouwhistorievan de Broederschapshuisjes in Vleuten, Dorpsstraat 1’ door J.A. van der Hoeve en V. Voorn-Verkleij
  • ‘De Tuinman van Spes Nostra’ door V. Voorn Verkleij


Verder uiteraard onze vaste columns en rubrieken.

De deadline voor het februarinummer is maandag 25 februari.


‘De Tiendweg’; door C.W.M. Rasch

In Nederland hebben veel wegen de naam Tiendweg. Het zijn wegen met een lange historie die teruggaat tot in de Middeleeuwen. Ze dateren uit de periode 1100 – 1500. Over de historische functie van tiendwegen is men lang van mening geweest dat deze wegen een functie hadden bij het innen van tienden, een belasting op de opbrengsten van het land. Tegenwoordig is men het er over eens dat tiendwegen een waterstaatkundige functie hebben gehad. Ze werden gebruikt voorde afvoer van water uit hoger gelegen land waarbij de weg als kade functioneerde.

In Vleuten liep de Tiendweg van boerderij Alendorp aan de Alendorperweg naar ?t Zand, vlakbij de Utrechtseweg, voorheen Vleutensedijk genoemd. Op de kadastrale atlas van 1832 staat deze weg duidelijk aangegeven. De Tiendweg was een zandweg van ruim een kilometer lang.  Lees verder in het decembernummer.

‘Onderzoek naar de bouwhistorie van de Broederschapshuisjes in Vleuten, Dorpsstraat 1’ door J.A. van der Hoeve en V. Voorn-Verkleij

Het documentatiecentrum van onze Vereniging, gelegen in de ?Broederschapshuisjes?,wordt momenteel ingrijpend verbouwd. Omdat het een Rijksmonument betreft, is het enige jaren geleden uitvoerig onderzocht op bouwhistorische sporen. Hiervan is een uitgebreid verslag gemaakt dat wij graag in ons tijdschrift publiceren. Uitkomsten van dit onderzoek gaven ook aanleiding delen van het oorspronkelijke gebouw weer zichtbaar te maken voor het publiek.

De Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens& Leidsche Rijn maakt sinds 1988 gebruik van de Broederschapshuisjes aan de Dorpsstraat 1 in Vleuten, waar het documentatiecentrum en een tentoonstellingsruimte zijn ondergebracht. De zolder wordt gebruikt voor opslagen archief.

Omdat de tentoonstellingsmogelijkheden in het gebouw zeer beperkt zijn, zijn idee?n en plannen ontwikkeld tot herinrichting van het gebouw. Daarbij was het van belang om meer inzicht te verkrijgen in de cultuurhistorische betekenis van dit Rijksmonument. Dat was aanleiding voor deze bouwhistorische verkenning met waardestelling, uitgevoerd op 26 september 2016 door J. van der Hoeve van de afdeling Erfgoed van de gemeente Utrecht.

Eigenaar van deze huisjes is de Broederschap van Onze Lieve Vrouw. Deze broederschap is in 1471 opgericht door de toenmalige pastoor van Vleuten, Aernt Jansz van der Bilt, die een aantal kasteel- en landheren uitnodigde om als broeders vreedzaam naast elkaar te leven. Daartoe werd de Broederschap van Onze Lieve Vrouw opgericht. De stichtingsbrief dateert van 22 april 1471 (Beloken Pasen oftewel de eerste zondag na Pasen). Op 7 maart 1568 (de eerste zondag in de vasten) is deze stichtingsbrief herbevestigd. Deze tweede stichtingsbrief is behouden en vormt nog steeds het fundament van de Broederschap. Lees verder in het decembernummer.

De Tuinman van Spes Nostra door Veronique Voorn-Verkleij

Dit jaar vertrokken vijf van de zeven laatste zusters van klooster Spes nostra naar Boxmeer. De kloosterorde, meestal in de volksmond de zusters van Heiligenstadt genoemd (naar de plaats waar ze vandaan kwamen) was in 1952 naar Vleuten gekomen. Het waren de zusters van de Orde van de Heilige Maria Magdalena Postel. Zij stichtten hier het bejaardenhuis Sint Jozef (nu Parkhof), een VGLO-school). Toen die werd opgeheven, kwamen hier de openbare Kees Valkensteinschool, de Lagere School, de Pastoor Ohlschool (nu de Willibrordschool) en een kleuterschool, het Kleuter Paradijs (nu onderdeel van de Willibrordschool). In 1960 kochten de zusters een flink stuk land waarop zij een kloostergebouw, Spes nostra (onze hoop), lieten bouwen. Het enorme terrein bestreek een gebied tussen de tuinen van de Prof. Bronckhorstlaan, de Rijnweidein de Tol (toen weiland) en het terrein van boerderij Alenvelt (nu het fietspad vanaf de rotonde bij de Tol, richting de Rijnweide). Om het enorme terrein te onderhouden namen ze een tuinman aan. De eerste tuinman, Jan de Rooij, heeft er maar kort gewerkt. De tweede, Anton van Overbeek, werkte er ongeveer veertig jaar. Zijn vrouw en zoon Walter vertellen hoe dat was. Lees verder in het decembernummer.



5 februari: Scheepvaart langs de Romeinse Rijn; een lezing door Diana de Wild

Op dinsdag 5 februari 2019 organiseert de Historische Vereniging een lezing door Diana de Wild over de scheepvaart langs de Romeinse Rijn.

In 1974 kwam er voor het eerst een Romeins schip aan het licht in Zwammerdam. Sindsdien zijn er meer dan tien schepen gevonden, behalve bij Zwammerdam ook bij Woerden en De Meern (Vinexlocatie Vleuten/De Meern ten westen van Utrecht). Het zijn verschillende soorten schepen: van boomstamkano?s tot lange platbodems. De schepen zijn in de oudheid gezonken en op de bodem van een rivierbedding terechtgekomen. Toen de rivier zijn loop verlegde, bleven de schepen in de vochtige grond achter, zodat het hout goed bewaard bleef. Een aantal schepen is met opzet afgezonken om als oeverversterking te dienen (de vrachtschepen van Zwammerdam), anderen zijn per ongeluk op de bodem van de rivier terechtgekomen.

Het schip van de Meern is in 1997 ontdekt en in 2003 gelicht en vervolgens op een dieplader met speciaal transport naar het RCE (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) in Lelystad gebracht. Daar is het geconserveerd. In maart 2015 is het teruggebracht naar Utrecht. De Meern 1 was bijna 25 meter lang en 2, 7 meter breed. Op het schip was de kajuit met het bed van de schipper nog aanwezig. Het schip is niet met opzet afgezonken, maar heeft een ongeluk gehad. Kostbaar gereedschap, zoals een zaag en een blokschaaf, was in de kajuit achtergebleven. De vondsten van het schip zullen ook in het museum te zien zijn. Met behulp van dendrochronologie was het mogelijk om het hout van het schip te dateren in 148 n.Chr. plus of min 6 jaar. Deze lezing gaat in op de achtergrond van de Romeinse schepen in Nederland: wat was hun functie? Waar zijn ze gemaakt?

Diana de Wild kreeg al als kind interesse in oudheid. Na het gymnasium ging ze archeologie studeren aan de universiteit in Leiden alwaar ze in 1994 afstudeerde als klassiek archeoloog met specialisme Griekenland. Tevens volgde ze ook diverse studies over Egyptische archeologie. Sinds 1990 geeft ze cursussen en lezingen aan volksuniversiteiten over onderwerpen uit de oudheid. En sinds 2007 combineert ze lesgeven binnen het onderwijs met onderzoek en lezingen over archeologie

Locatie: Vereenigingsgebouw, Zandweg 148 in De Meern.

Aanvang lezing: 20:00. Zaal open: 19:30 uur. Kosten ?5,- per persoon. Leden HV ?2,50 korting

Graag vooraf opgeven activiteiten@histvervdmh.nl

 

 

Wij willen graag uw mailadres

Ons bestand met mailadressen is in de afgelopen paar jaar in rap tempo gegroeid. Toch hebben wij nog niet van al onze leden een mailadres. Wilt u graag onze maandelijkse nieuwsbrief ontvangen of wilt u alleen op de hoogte gehouden worden van onze tweejaarlijkse ALV, stuurt u dan uw mailadres naar ons algemene mailadres: info@histvervdmh.nl. Heeft u geen behoefte aan onze maandelijkse nieuwsbrief geeft u dit dan aan dan sturen wij u alleen tweemaal per jaar een mail met een uitnodiging voor de ALV.





23 januari: Utrecht in de Eerste wereldoorlog; een lezing door Jos van Raan

Op woensdag 23 januari 2019 organiseert de Historische Vereniging een lezing door Jos van Raan over de Eerste Wereldoorlog en de invloed hiervan op de regio Utrecht. Tijdens deze avond zal het wereldmuziekkoor Sophie’s Voice zorgen voor de muzikale ondersteuning.

Utrecht in de Eerste Wereldoorlog
Utrecht in de Eerste Wereldoorlog

 11 november 2018, was het exact honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog is be?indigd. Hoewel Nederland neutraal was in die tijd, waren ook Nederlandse soldaten bij de oorlog betrokken. O.a. Museum Huis Doorn heeft veel van die verhalen bewaard. Huis Doorn dankt zijn bekendheid vooral aan de Duitse ex-keizer Wilhelm II, die na de Duitse nederlaag in de Eerste Wereldoorlog naar het neutrale Nederland vluchtte en Huis Doorn in 1919 kocht. In het museum zijn tegenwoordig veel tentoonstellingen te zien over die tijd. In Nederland wordt niet veel aandacht besteed aan de Eerste Wereldoorlog, zeker niet in vergelijking met de Tweede Wereldoorlog terwijl toch echt wel Nederlandse militairen bij betrokken waren.

Nederland was neutraal, maar het Nederlandse leger was wel vier jaar lang bewapend; paraat om die neutraliteit te verdedigen. De soldaten hadden geen vijand, dus ze verveelden zich.

Ook vluchtten veel van onze Zuiderburen naar Nederland. Belgi?, ook neutraal in die tijd maar door het zogeheten Von Schlieffenplan volledig overlopen door de Duitsers, kende zo’n miljoen vluchtelingen. Veel van hen zochten hun heil in de regio Utrecht. Maar er zijn meer verhalen te vertellen waarin de Eerste Wereldoorlog aan Utrecht wordt gelinkt. Zo is de Utrechtse Jaarbeurs door de Eerste Wereldoorlog ontstaan. “Nederland was en is een handelsland, maar door de oorlog was internationale handel niet meer mogelijk. Daarom moest veel in Nederland zelf geproduceerd worden. Er was een centrale plek in Nederland nodig voor die handelscontacten. Dat is uiteindelijk Utrecht geworden en daar is de Utrechtse Jaarbeurs uit voortgekomen.

J.M. ( Jos) van Raan is bestuurslid van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog (SSEW) en lid van de Western Front Association (WFA).

Jos van Raan
Jos van Raan

Voor de gemeente Ede schreef hij Het Oude stort ineen, de tijden kenteren, Ede in de jaren van de Grote Oorlog (Historische Cahiers, 2014). Hij recenseert boeken over geschiedenis en is bestuurslid van museum De Casteelse Poort in Wageningen, waar hij in 2014 de tentoonstelling over de Eerste Wereldoorlog en Wageningen heeft opgezet. Zijn studie had betrekking op de Nederlandse taal- en letterkunde. Jos is tevens medesamensteller en redactielid van de boeken Gelderland / Utrecht en de Eerste Wereldoorlog.(uitgaven Aspekt)

‘Sophie’s Voice’

Het honderdjarig ‘jubileum’ van het einde van de Eerste Wereldoorlog inspireerde het Utrechtse wereldmuziekkoor ‘Sophie’s Voice’ tot een programma met liederen en gedichten over oorlog en vrede. Een thema dat helaas nog steeds actueel blijkt. In de pauze zal ‘Sophie’s Voice’ enkele van deze liederen ten gehore brengen.

Locatie: De Schakel te schoolstraat 11 in Vleuten. Aanvang lezing: 20:00 uur. Zaal open vanaf 19:30 uur. Kosten ?5,- per persoon, leden HV ?2,50 korting

Graag vooraf opgeven via activiteiten@histvervdmh.nl

 

 

11 december: Kastelen rondom Utrecht, een lezing door Kees Rasch

Op dinsdag 11 december zal een lezing worden gehouden over de historie van de vele kastelen in onze regio. In tegenstelling tot eerdere berichtgeving zal deze lezing verzorgd worden door Kees Rasch, dit omdat Fred Vogelzang onverwachts verhinderd is.

kasteel Nijeveld
kasteel Nijeveld

In Nederland hebben ooit zo?n 2500 kastelen gestaan, waarvan 80% is verdwenen. In de provincies Utrecht en Gelderland zijn de meeste van deze monumentale gebouwcomplexen nog bewaard gebleven, maar ook hier heeft veel de tand des tijds niet doorstaan. In het gebied van Vleuten, De Meern, Haarzuilens en de directe regio daaromheen zijn nog diverse kastelen te bewonderen, met als beroemdste waarschijnlijk De Haar. Andere kastelen zijn bijna niet meer als zodanig herkenbaar, omdat ze in de zeventiende eeuw zijn omgevormd tot buitenplaats.

In deze lezing wordt een historisch overzicht gegeven van de bewogen geschiedenis van kastelen en buitenplaatsen in Nederland, gelardeerd met veel voorbeelden uit de regio Vleuten-De Meern. Thema?s die aan de orde komen zijn functie en uiterlijk, bewoners en eigenaren, interieur en tuinen en parken en het moderne gebruik van kastelen en buitenplaatsen.

De locatie van deze lezing is buurtcentrum de Weide Wereld, Teunisbloemlaan 48 te Vleuten (Vleuterweide)

Aanvang: 20:00 uur. Zaal open: 19:30 uur. Kosten ?5,00 per persoon. Leden HV: ?2,50

Graag vooraf opgeven activiteiten@histvervdmh.nl