Juninummer (’20) van ‘Rond Leidsche Rijn en Vleutensche Wetering’

In juni is het juninummer van ‘Rond Leidsche Rijn en Vleutensche Wetering’ weer verspreid onder onze leden.

Juni-nummer 2020
Juni-nummer 2020

Deze editie bevatte weer een groot aantal interessante artikelen waaronder:

  • ‘Een onterechte liquidatie’ door Arnold van Dijk
  • ‘Een vervlogen tijd vastgelegd door vroegere dorpsbewoner Chris Schut’ door Evalien van ‘t Veen
  • ‘Onze monumentendoor Veronique Voorn-Verkleij

‘Een onterechte liquidatie?’ door Arnold van Dijk

Het is maandagavond 9 oktober 1944. Aan de Enghlaan in Vleuten zit boer en NSB’er Hendrik van der Grift om 20.45 uur met drie huisgenoten in de keuken. Het werk voor die dag zit erop. Er is even een moment van ontspanning voordat het tijd is om het bed op te zoeken. Dan gaat de keukendeur open. Opeens staan er drie gemaskerde en gewapende mannen rond de tafel. Zij richten hun wapens op Van der Grift en schieten. Nog voor iemand iets kan doen zijn de mannen weer verdwenen, Van der Grift dood achterlatend. Zijn huisgenoten blijven ongedeerd. Op de  grond liggen vijf lege hulzen van negen mm.

In Vleuten verspreidt het nieuws van de aanslag zich de volgende dag razendsnel. Ongeloof overheerst naast onbegrip en ook verontwaardiging. Van der Grift staat bekend als ‘een goede NSB’er’, een nette man die geen vijanden had. Mijn vader schrijft in zijn dagboek: ‘gisteravond is Van der Grift vermoord door vijf gemaskerde mannen. (Hoeveel jaar zou het geleden zijn dat er op Vleuten een moord gepleegd is?). Hij had enkele weken geleden zijn radio bij de burgemeester ingeleverd met de tijding dat hij geen NSB’er meer wilde zijn. Men hoort hem veel prijzen; ook voordien mocht men hem toch wel. Hij gaf veel aan de armen, verkocht de aardappels voor 10 cent per kilo en eieren voor 10 cent per stuk etc.’

Uit angst voor represailles duiken veel mannen in Vleuten onder. Op 11 oktober arresteren de Duitsers enkele leiders van het verzet in huizen aan de Utrechtseweg en ‘t Zand. Blijkbaar was men geïnformeerd over hun namen en  verblijfplaatsen. De volgende dag worden Th. Bakker en K. Spanjersberg op fort de Bilt in Utrecht gefusilleerd. Lees meer in het juninummer.

Terug naar de pagina over ons tijdschrift.

 

‘Een vervlogen tijd vastgelegd door vroegere dorpsbewoner Chris Schut’ door Evalien van ‘t Veen

In deel 1 ben ik begonnen met het levensverhaal van Chris Schut (1912-2000) met de nadruk op zijn jaren in De Meern en zijn werk dat daaraan te linken is. In dit tweede deel zal ik ingaan op zijn ontwikkeling als tekenaar en hoe hij zijn omgeving zeer gedetailleerd bleef vastleggen. Hij werd daarom gevraagd om tekeningen te maken voor een boekenserie, waaronder het deel Gezichten langs de Oude Rijn, bij ons bekent als de Leidse Rijn. Als afsluiting zal ik later in deel 3 voornamelijk schrijven over het deel van zijn werk dat gewijd is aan ‘de oprukkende stad’ voor zover dat aan onze regio te linken is.

Chris had volgens eigen zeggen: “een onverklaarbare behoefte tot tekenen, die me met de moedermelk is ingegeven.’

In zijn werkzame leven, dat ruim een halve eeuw omspant, heeft hij honderden documentaire tekeningen gemaakt. Zij zijn te vinden in de archieven van de gemeenten Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag, in de Atlas van Stolk en in het Nederlands Spoorwegenmuseum, maar ook in particuliere verzamelingen.

Gedurende de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog verscheen in het Utrechts Nieuwsblad van zijn hand een serie tekeningen van kastelen en buitenplaatsen in de Vechtstreek; met daarbij een historische beschrijving.

In het werk dat hij in opdracht van de gemeente Utrecht maakte, legde hij de veranderende stad Utrecht vast in tekeningen die een prachtig kleurrijk stadsbeeld opleverden, uit het tijdperk van voor de kleurenfotografie. Zijn nauwgezette pentekeningen waren uitermate geschikt als krantentekeningen, maar daarnaast maakte hij gebruik van olieverf en van de aquareltechniek. Zijn eigen stijl is meestal in het vaste schetsblok-formaat in sobere potlood-uitvoering. Kleur heeft een ondergeschikte rol. Hij signeerde vaak verschillend: (Chr. Schut FEC of Chr. Schut MF).

Chris Schut heeft veel actuele gebeurtenissen in en om Utrecht vastgelegd in opdracht van kranten, zoals het liefdadigheidsconcert ten behoeve van het Rode Kruis in 1950. Op de tekening staat onder andere de handtekening van Koningin Juliana en van bijvoorbeeld de treinramp in Harmelen (1962). Lees meer in het juninummer.

Terug naar de pagina over ons tijdschrift.

‘Onze monumentendoor Veronique Voorn-Verkleij

In 1989 kwam de definitieve inventarisatie gereed van beeldbepalende monumenten en waardevolle objecten in de gemeente Vleuten-De Meern. In deze lijst waren 270 panden en overige objecten opgenomen, waaruit later de definitieve lijst van gemeentelijke monumenten werd samengesteld. In de inventarisatie waren nogal wat tuinderswoningen opgenomen. De meeste hiervan hebben de monumentenstatus niet gehaald. Een aantal is inmiddels zelfs afgebroken. Toch zijn deze panden beeldbepalend voor het voormalig tuinbouwgebied. Op een bloedhete woensdagmiddag in augustus heb ik een rondje gefietst langs veel van deze panden. Ondanks dat de kassen zijn gesloopt en de nieuwe wijken praktisch in de achtertuin zijn gebouwd, is er nog veel moois uit het tuinbouwtijdperk te genieten.

Afbeelding 0: kaartje

We beginnen het rondje op de Alendorperweg, vanouds het hart van het tuinbouwgebied in Vleuten. De beschrijving van de huizen komt uit de Monumenteninventarisatie van de Provincie Utrecht (MIP). De map met alle toen beschreven panden en objecten is ons geschonken door bouwbedrijf Kok uit De Meern die aan deze inventarisatie heeft meegewerkt.

Het eerste huis uit de MIP, Alendorperweg 2, is afgebroken. Het was het huis van H.G. Algra gehuwd met Riek Serton. Zij hadden samen met Alendorperweg 4 een tuinderij die liep tot het huidige ‘Gat van Serton’, (zie de beschrijving bij nr. 4).

De eerste tuinderswoning die we nu tegenkomen is Alendorperweg 4. De MIP zegt hierover: Dit evenwijdig aan de Alendorperweg gelegen, in blokmotief gepleisterd, bakstenen woonhuis met aangebouwde schuur is gebouwd rond 1915.  Het langgerekte complex bestaat uit een duidelijk onderscheiden woonhuis met een met pannen gedekte (afgewolfde) mansarde kap. Het lagere schuurgedeelte heeft ook een mansarde kap. In de haaks op de weg staande voorgevel bevindt zich links de deur met rechts daarvan twee schuifvensters met luiken; boven zijn twee kleinere vensters. De rechter zijgevel van het woonhuis heeft twee gelijke schuifvensters met luiken als de voorgevel. Het woonhuis is lichtgeel gepleisterd en heeft een imitatie natuursteenvoeg. Lees meer in het juninummer.

Terug naar de pagina over ons tijdschrift.

 

 

 

 

30 september: najaars-ALV

Hierbij nodigt het bestuur van de Historische Vereniging u uit voor de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering.

Deze vindt plaats op woensdag 30 september in buurtcentrum De Pijler in De Meern.

Hier vindt u de agenda, en binnenkort de andere stukken: https://histvervdmh.nl/alv

Vanwege de huidige situatie rond het coronavirus en de daaraan verbonden maatregelen kunnen er maximaal 25 personen aanwezig zijn (inclusief bestuur van 7 personen) en moet iedereen die wenst te komen zich van te voren aanmelden op info@histvervdmh.nl of via het telefoonnummer 0611915483. Mocht u na aanmelding klachten krijgen, dan vragen wij u zich alsnog af te melden.

Namens het bestuur,

A. Roersch van der Hoogte

23 september 2020: “Wederdopers en hun visioen van het “Nieuwe Jeruzalem” (1534 – 1536); een lezing door Sander Wassing

Op woensdag 23 september 2020 organiseert de Historische Vereniging een lezing door Sander Wassing over radicale wederdopers.

De lezing is ook digitaal te volgen. U kunt bij aanmelding aangeven of u hiervoor een link wilt ontvangen. Kosten hiervoor zijn €2,50 Na aanmelding ontvangt u verdere uitleg over de procedure.

'Dorp Vleuten', Nicolas Wicart
‘Dorp Vleuten’, Nicolas Wicart

Hazerswoude, nieuwjaarsdag 1536. Tientallen mannen en vrouwen maken zich aan de rand van het dorp op voor de aanval. Het doel:  hier het Nieuwe Jeruzalem vestigen zoals dat in Bijbelboek Openbaring staat beschreven. Deze aanval van radicale wederdopers staat niet op zichzelf. De Leidse Jan Beukelz deed in 1534 iets soortgelijks in de Duitse stad Münster. Voor de autoriteiten vormden de wederdopers een grote bedreiging. De reformatie die Maarten Luther was begonnen, ontwikkelde zich met hun komst in een verontrustende, radicale richting. De wederdopers luisterden niet naar wereldlijke of geestelijke autoriteiten, maar volgden hun ‘profeten’ die preekten over het einde der tijden en verlossing van alle aardse ellende. Degenen die werden opgepakt moesten de zwaarste straffen ondergaan zoals te zien is op vele prenten uit de Martelaarspiegel. Ná 1536 kozen de overgebleven wederdopers voor een leven van vrede en terugtrekking uit de samenleving. Met Menno Simonsz. van Witmarsum als leidsman ontwikkelden zij zich tot de stille doopsgezinden.

Waarom hangen er drie kooien aan de Sint-Lambertuskerk te Münster? Welke radicale wederdopers waren in Utrecht en omgeving actief? Welke invloed had de Vleutense predikant Dirk Rafaelsz Camphuysen op de doopsgezinden? Deze vragen staan centraal tijdens deze lezing.

Sander Wassing studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Tijdens zijn studie specialiseerde hij zich in de geschiedenis van de Nederlanden gedurende de zestiende en zeventiende eeuw. Voor zijn scriptie deed hij onderzoek naar de Beeldenstorm (1566) en Alva’s Raad van Beroerten. Hij is als conservator verbonden aan de Stichting Historisch Museum Hazerswoude. Daarnaast geeft hij lezingen en verzorgt hij gastlessen op scholen.

Sander_Wassing

De locatie is Torenpleinkerk, Schoolstraat 5 te Vleuten.

Datum: woensdag 23 september 2020. Aanvang 20:00 uur. Zaal open: 19:30 uur. Kosten €5,- per persoon. Leden HV €2,50 korting

Graag vooraf opgeven via activiteiten@histvervdmh.nl

Note: Uiteraard volgen wij alle Covid-19 richtlijnen vanuit het RIVM. Blijf daarom ook onze berichtgeving volgen aangaande deze activiteit!

Leuke functies voor geïnteresseerde mensen!

De Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn zoekt:

  1. Bestuurslid Communicatie en Marketing
  2. Bestuurslid Archief en Museum
  3. Vrijwilligers coördinator
  4. Gastheren/dames voor het museum

Wilt u:

  • leuke zaken (helpen) organiseren voor bewoners van alle leeftijden?
  • bijdragen aan interessante bijeenkomsten waar zowel nieuwe als ‘oud’ bewoners elkaar ontmoeten?
  • helpen bij het uitdragen van de kennis van de geschiedenis van ons gebied?
  • meer mensen laten genieten van al het moois dat ons streekmuseum te bieden heeft?
  • wilt u bijdragen aan de nieuwe samenleving van Vleuten-De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn op oude grond?
  • een vereniging versterken in het mooiste rijksmonument van Vleuten, De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn?

Heeft u:

  • Een paar uur tijd per week? Variërend van 2 uur tot 8 uur per week?
  • Eventueel enige kennis van ICT en multimedia?
  • Eventueel ervaring met collectiebeheer en/of het organiseren van exposities?
  • Zin om met andere leuke vrijwilligers mooie zaken te (helpen) organiseren voor de samenleving?

Door wijziging van taken, organisatie en door het stoppen van 2 bestuursleden, heeft de Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn een aantal vacatures. Het gaat om vrijwilligers functies variërend van 2 tot 8 uur per week.

De Historische Vereniging Vleuten, de Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn is een vrijwilligers vereniging, bestaat in 2021 40 jaar en heeft zo’n 850 leden. Een kleine 10 % van de leden is actief binnen de vereniging, variërend van rondbrengen van het verenigingstijdschrift tot bestuurslid.

De Vereniging streeft naar:

  • vergroting van de bewustwording van de geschiedenis en behoud van historisch erfgoed binnen het grondgebied van Vleuten, De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn.

Dat doen we door:

  • het organiseren van activiteiten, het publiek toegankelijk maken van de historie in ons archief en museum, het schrijven van artikelen in ons tijdschrift en op social media.

Een ambitieus meerjarenplan moet onder meer leiden tot een ruimere openstelling van ons kenniscentrum/museum in de Broederschapshuisjes, een groter bereik bij nieuwe bewoners in ons gebied en een toegankelijk digitaal archief. Uiteindelijk willen we zowel mensen die al generaties in dit gebied wonen als de vele nieuwe inwoners, binden via de gezamenlijke betrokkenheid bij onze lokale geschiedenis.

Voor verdere inlichtingen kunt u bellen met voorzitter Gerda Oskam 06-54277666.

U kunt ook uw interesse kenbaar maken via: info@histvervdmh.nl

26 augustus: Webinar over geschiedenis van Vleuten, Vleuterweide, Veldhuizen en de Balije

Op 26 augustus van 19.30 tot 21.00 uur organiseert de Historische Vereniging een webinar over de geschiedenis van Vleuten, Vleuterweide, Veldhuizen en de Balije onder de titel “Rond Leidsche Rijn en Vleutense Wetering” door Gerda Oskam. Er wordt ingegaan op waarom de titel van ons tijdschrift zo goed gekozen is, op stroomruggen, ridders en rijksmonumenten, maar ook de recente geschiedenis van ons gebied met alle fysiek en sociale veranderingen komt aan bod.

Een webinar is een online lezing die u thuis op uw eigen computer kunt volgen en waarbij u, net als bij een gewone lezing, vragen kunt stellen. U kunt zich gratis opgeven voor deze eerste webinar van de vereniging via activiteiten@histvervdmh.nl. U krijgt dan de link om online live aanwezig te zijn ruim voorafgaand aan de webinar.

Lidmaatschapsactie ‘75 jaar Vrijheid’ verlengd tot eind augustus !

Actie “75 jaar Vrijheid”: Nu lid worden van onze VerenigingVoedseldropping Lage Weide 1945

Meld u zich nu aan als nieuw lid van de Historische Vereniging dan ontvangt u het handboek over de geschiedenis van ons leefgebied “Van Vicus tot Vinex” t.w.v. 17,50 euro cadeau.

Het Lidmaatschap kost slechts €24,- per jaar.

Als lid krijgt u:

  • 4x per jaar ons informatieve en rijk geïllustreerde historisch kwartaalblad.
  • Maandelijks een digitale Nieuwsbrief.
  • Korting op lezingen en activiteiten.
  • Bent u lid van onze gezellige vereniging
  • Vele andere extra’s.
  • En steunt u ons werk op gebied van de lokale geschiedenis

Diploma uitreiking Graaf Junior

Uitreiking diploma's Graaf Junior
Uitreiking diploma’s Graaf Junior

Elf jonge onderzoekers hebben een jaar lang deelgenomen aan de jeugdcursus archeologie o.l.v. Vera van der Sluis, Arthur van der Leij en Jan Bosman. Op maandelijkse bijeenkomsten hebben zij kennis gemaakt met diverse aspecten van de archeologie en de rijke historie van ons leefgebied. De diploma’s werden uitgereikt door Wim de Vrankrijker namens de Historische Vereniging. Naast een diploma kregen de deelnemers een gratis jaarabonnement op het kwartaaltijdschrift van de vereniging. Na de zomervakantie start er weer een nieuwe cursus.

Historische Fietsroute door Vleuten, Haarzuilens, De Meern en Leidsche Rijn

Lekker fietsen deze zomer of dit najaar en oude + nieuwe dingen ontdekken in ons gebied? Dat kan via de fietsroutes die i.s.m. Beleef Leidsche Rijn zijn gemaakt door de Historische Vereniging Vleuten, De Meern en Haarzuilens.

Door een lid van de communicatiecommissie en eigenaar van Beleef Leidsche Rijn, Evalien van ’t Veen, is een aantal filmpjes gemaakt met fietsroutes door Vleuten, De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn. De fietsroutes gaan langs historische plekken in ons gebied, want al duizenden jaren wonen er al mensen in dit gebied. De nieuwste route gaat over 3000 jaar ononderbroken bewoning in het gebied. U kunt een filmpje bekijken over deze fietstocht via deze link.Fietsroute 3000 jr geschiedenis

Tijdens de fietstocht van circa 21 km kom je langs diverse plekken waar de geschiedenis nog goed zichtbaar is of er alleen nog verhalen resten van onze 3000 jaar geschiedenis. In een paar uur tijd leer je veel over diverse historische plekken en de mensen die hier lang voor ons geleefd hebben.

Zelf fietsen?
U kunt de onderstaande route zelf fietsen.
De route start en eindigt bij de Broederschapshuisjes, waarin een gratis museum gevestigd is met schilderijen en maquettes van tal van plekken waar u langs fietst.

Beleef Leidsche Rijn biedt ook andere fietsroutes aan over de geschiedenis van Vleuten, De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn. Zowel voor jong als oud, lang en kort. Kijkt u daarvoor op deze site.

Met gids?
Wilt u een gids mee met deze fietsroute? Een aantal keer per jaar wordt de fietstocht met gids aangeboden door Evalien van ’t Veen van Beleef Leidsche Rijn.nl. Leuk voor jong & oud, maar zeker voor nieuwere bewoners.

Ook zal er de route vanuit de Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn op Open Monumenten dag (zaterdag 12 september 2020) in 2 delen gefietst worden met gids.

Lengte 20 km – circa 3 uur i.v.m. de uitleg onderweg. Start bij Broederschapshuisjes in Vleuten.
Kosten €10,- p.p. (kinderen tot 10 jr gratis) en lid Hist Ver €2,50 korting.
Aanmelden bij Evalien@even-hier.nl
Bij heel slecht weer kan de fietstocht worden afgelast/verzet.