27 september: ‘Terug in de tijd’ in het Raadhuis Vleuten!

Wegens het grote succes van de eerdere avonden wordt op vrijdag 27 september alweer de zevende editie van ‘Terug in de tijd’ georganiseerd.

Ad van Zoeren
Ad van Zoeren

Tijdens deze speciale avond over de historie van Vleuten zal dorpsbarbier Ad van Zoeren wederom in het verleden van het dorp Vleuten duiken.

Hoe is Vleuten ontstaan? Hoe leefde men in Vleuten door de jaren heen? Een indrukwekkende tijdreis waarin we Vleuten op een andere manier leren kennen.  Ad van Zoeren zal zijn rijke kennis over Vleuten en zijn nog nooit vertoonde unieke verzameling historische beelden en ansichtkaarten inbrengen in een passende entourage. M.b.v. in de afgelopen maanden gemaakte dronebeelden en filmopnamen van lokale bezienswaardigheden heeft Ad nog een extra dimensie toegevoegd aan zijn reeds populaire lezingenreeks.


Locatie: Raadhuis Vleuten, Pastoor Ohllaan 39, 3451 CB Vleuten. Toegang/Entree: 5 euro. Inloop met koffie/thee: vanaf 19.30 uur. Aanvang spreker: 20:00 uur. Afsluiting rond ca. 22.00-22.30 uur.

S.v.p. aanmelden via een email naar info@raadhuisvleuten.nl. Er zijn maximaal 50 plaatsen beschikbaar.

8 mei: ‘Landschappen langs de Limes in Romeinse tijd’, een lezing door Marieke van Dinter

Marieke van Dinter
Marieke van Dinter

4 t/m 12 mei vindt dit jaar weer de Nationale Romeinenweek plaats.

Op woensdag 8 mei organiseert de Historische Vereniging, samen met Castellum Hoge Woerd , i.k.v. deze Romeinenweek, een lezing over de landschappen langs de Limes in de Romeinse tijd. De lezing zal worden verzorgd door Marieke van Dinter.

Tijdens de lezing zal Van Dinter ingaan op de invloed van het landschap op de Romeinse militaire infrastructuur van West Nederland: de ligging van de Romeinse forten, de wachttorens en de Limes-weg aan de Oude Rijn – van fort Vechten tot aan de kust bij Katwijk. Deze verdedigingslinie is namelijk aangelegd in een dynamisch rivierenlandschap. Uit de landschapskaart die zij heeft vervaardigd ontstaat een grootschalig beeld van de potenti?le beschikbare ruimte voor de aanleg van militaire en infrastructurele werken, inheemse nederzettingen, en de mogelijkheden voor landbouw en veeteelt en houtopslag.

Marieke van Dinter is in Utrecht afgestudeerd als fysisch geograaf in de Kwartair Geologie, specialisatie Geomorfologie Laagland. Sinds 1997 werkt zij bij ADC Archeoprojecten en bestudeert zij ondermeer op opgravingen de profielwanden van de putten om inzicht te krijgen in de bodemopbouw. Daarmee kan zij het landschap v??r, tijdens en na de archeologische bewoning vaststellen. Daarnaast is zij recentelijk gepromoveerd aan de Universiteit van Utrecht op de landschapsontwikkeling en de invloed daarvan op de bewoning in het West-Nederlandse rivierengebied in de Romeinse tijd en Middeleeuwen.

De lezing zal plaatvinden in de Studio van Museum Hoge Woerd, Hoge Woerdplein 1 in De Meern. (3454 PB Utrecht)
Entree: 5,- Leden: 2,50

Zaal open: 19:30 uur. Aanvang: 20:00 uur.
S.v.p. aanmelden via activiteiten@histvervdmh.nl
Informatie: Wim de Vrankrijker: 06-5424.2160

19 maart: ‘De plundertochten van Maarten van Rossum door Holland en Utrecht’, een lezing door Sander Wassing

Maarten van Rossum
Maarten van Rossum

Dinsdag 19 maart zal drs. Sander Wassing een lezing verzorgen over de middeleeuwse krijgsheer Maarten van Rossum.

De beruchtste veldheer van de zestiende eeuw was Maarten van Rossum (ca. 1490-1555):?Blaken en branden is het sieraad van de oorlog?. Zijn lijfspreuk werd door hem en zijn soldaten omgezet in meedogenloze daden. Kerkklokken, zendboden en rookkolommen aan de horizon waarschuwden mensen dat de “gelderaers” in aantocht waren. Van Rossum stond in de zestiende eeuw bekend als de “Gelderse Atilla” en de “gesel van de boeren”?

Landsheer Karel V (1500-1558) koesterde de ambitie om alle Nederlandse provincies aan zijn gezag te onderwerpen. Dat betekende dat hij ook het hertogdom Gelre bij zijn gebieden wilde voegen; een ambitie waar de Gelderse hertogen zich uiteraard fel tegen verzetten. De gewone man kreeg de rekening gepresenteerd van het conflict dat tot 1543 steeds hoger opliep. Decennialang hield Maarten van Rossum, in dienst van de Gelderse hertogen, door terreur en guerrillaoorlogvoering de Nederlanden in zijn greep. Die dreigingen kwamen in het jaar 1527 dichtbij voor de inwoners van het Sticht Utrecht. De stad Utrecht en het slot van de bisschop, Huis Ter Eem bij Eembrugge, werden toen door Van Rossum ingenomen. Dit betekende dat soldaten de regio onveilig maakten.

Wie was Maarten van Rossum en wat dreef hem? Welke krijgsbuit streek hij op en welke tactieken werden gebruikt? Waren zijn plundertochten succesvol? Deze en andere vragen worden tijdens de lezing aan de orde gesteld.  

Sander Wassink
Sander Wassing

Sander Wassing heeft zich tijdens zijn studie geschiedenis gespecialiseerd in de geschiedenis van de Nederlanden gedurende de zestiende en zeventiende eeuw en schreef zijn scriptie over de Beeldenstorm (1566) en Alva’s Raad van Beroerten. Momenteel geeft Wassing als freelance historicus lezingen, schrijf hij artikelen, verzorgt gastlessen op scholen en is werkzaam als stadsgids in Leiden. Daarnaast is hij verbonden als conservator aan de Stichting Historisch Museum Hazerswoude.

Deze lezing zal plaatsvinden in Buurtcentrum Hof ‘t Spoor (Terwijde), Operettelaan 629, 3543 BR Utrecht

Aanvang lezing: 20.00 uur. Zaal open vanaf 19:30 uur

Toegang: 5,- Leden HV: 2,50-

Graag vooraf opgeven activiteiten@histvervdmh.nl


16 april: ‘Recent archeologisch onderzoek in Leidsche Rijn’ een lezing door Herre Wynia en Erik Graafstal

opgraving Rijnvliet
opgraving Rijnvliet

Op dinsdag 16 april organiseert de Historische Vereniging een lezing over recent archeologisch onderzoek in Leidsche Rijn. De lezing zal worden verzorgd door de Utrechtse archeologen Erik Graafstal en Herre Wynia.

De bouw van Leidsche Rijn heeft voor archeologen een ware schatkamer geopend. Sinds de eerste vondsten in 1997 hebben de archeologen van gemeente Utrecht op meer dan honderd plaatsen opgravingen uitgevoerd met veelal spectaculaire resultaten.

Inmiddels loopt de realisatie van Leidsche Rijn langzaam tegen het eind en worden ook de laatste deelgebieden bouwrijp gemaakt. Dit betekent dat ook de archeologen bijna klaar zijn met de opgravingen. De komende jaren worden ook de laatste opgravingen uitgewerkt tot een basisrapportage. De rapporten die al zijn gepubliceerd, zijn gratis te downloaden via deze link:

Tijdens deze lezing zullen de archeologen de laatste stand van zaken van het archeologisch onderzoek in Leidsche Rijn presenteren. Natuurlijk komt de opgraving van de Romeinse weg met de brug in Rijnvliet aan de orde maar Herre en Erik zullen ongetwijfeld ook ingaan op de spectaculaire zeer recente vondst in het Máximapark van de bant van een zeewaardig schip, gebouwd in Noordse stijl, uit de vroege 9e eeuw (rond 820/830). Daarbij is onder meer een nog altijd scherpe bijl gevonden, eveneens in Noordse stijl gemaakt. Wellicht kan tijdens deze lezing al uitsluitsel gegeven worden over of in de Vikingrijn van het Máximapark, daarmee ook een echt Vikingschip en Vikingbijl is gevonden.

Herre Wynia en Erik Graafstal op het Castellum (? Het Utrechts Archief)
Herre Wynia en Erik Graafstal op het Castellum (? Het Utrechts Archief)

Herre Wynia en Erik Graafstal zijn beide archeologen in dienst de vakgroep Erfgoed van gemeente Utrecht en vanaf de eerste paal betrokken bij het archeologisch onderzoek in Leidsche Rijn.

Deze lezing wordt georganiseerd samen met het bewonerscollectief van de wijk Rijnvliet. In deze wijk zal een bijzondere invulling gerealiseerd worden waarbij de groene buitenruimte, het natuurlijke water en de voedselproductie de bewoners met elkaar en met de natuur verbind in het grootste stedelijke voedselbos van Nederland. Tijdens deze avond zal het bewonerscollectief hier een korte presentatie over verzorgen. Kijk verder op www.eetbarewoonwijkrijnvliet.nl

De lezing zal plaatsvinden in de Metaal Kathedraal, Rijksstraatweg 20, 3545 NA Utrecht.

Entree: 5,- Leden: 2,50. Zaal open 19:30 uur. Aanvang: 20:00 uur.

S.v.p. aanmelden via activiteiten@histvervdmh.nl

3 april: Voorjaars-ALV

Op woensdag 3 april zal de eerste ALV van dit jaar alweer plaats vinden. De stukken voor deze ALV vindt u hier: www.histvervdmh.nl/alv/

Mocht u de stukken per post willen ontvangen dan kunt u een mailtje sturen naar ons algemene mailadres: info@histvervdmh.nl

De Broederschapshuisjes zijn op dit moment helaas nog gesloten.

De ALV zal worden gehouden in De Schakel , Schoolstraat 11 in Vleuten en vangt aan om 19:30 uur.

5 februari: Scheepvaart langs de Romeinse Rijn; een lezing door Diana de Wild

Op dinsdag 5 februari 2019 organiseert de Historische Vereniging een lezing door Diana de Wild over de scheepvaart langs de Romeinse Rijn.

In 1974 kwam er voor het eerst een Romeins schip aan het licht in Zwammerdam. Sindsdien zijn er meer dan tien schepen gevonden, behalve bij Zwammerdam ook bij Woerden en De Meern (Vinexlocatie Vleuten/De Meern ten westen van Utrecht). Het zijn verschillende soorten schepen: van boomstamkano?s tot lange platbodems. De schepen zijn in de oudheid gezonken en op de bodem van een rivierbedding terechtgekomen. Toen de rivier zijn loop verlegde, bleven de schepen in de vochtige grond achter, zodat het hout goed bewaard bleef. Een aantal schepen is met opzet afgezonken om als oeverversterking te dienen (de vrachtschepen van Zwammerdam), anderen zijn per ongeluk op de bodem van de rivier terechtgekomen.

Het schip van de Meern is in 1997 ontdekt en in 2003 gelicht en vervolgens op een dieplader met speciaal transport naar het RCE (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) in Lelystad gebracht. Daar is het geconserveerd. In maart 2015 is het teruggebracht naar Utrecht. De Meern 1 was bijna 25 meter lang en 2, 7 meter breed. Op het schip was de kajuit met het bed van de schipper nog aanwezig. Het schip is niet met opzet afgezonken, maar heeft een ongeluk gehad. Kostbaar gereedschap, zoals een zaag en een blokschaaf, was in de kajuit achtergebleven. De vondsten van het schip zullen ook in het museum te zien zijn. Met behulp van dendrochronologie was het mogelijk om het hout van het schip te dateren in 148 n.Chr. plus of min 6 jaar. Deze lezing gaat in op de achtergrond van de Romeinse schepen in Nederland: wat was hun functie? Waar zijn ze gemaakt?

Diana de Wild kreeg al als kind interesse in oudheid. Na het gymnasium ging ze archeologie studeren aan de universiteit in Leiden alwaar ze in 1994 afstudeerde als klassiek archeoloog met specialisme Griekenland. Tevens volgde ze ook diverse studies over Egyptische archeologie. Sinds 1990 geeft ze cursussen en lezingen aan volksuniversiteiten over onderwerpen uit de oudheid. En sinds 2007 combineert ze lesgeven binnen het onderwijs met onderzoek en lezingen over archeologie

Locatie: Vereenigingsgebouw, Zandweg 148 in De Meern.

Aanvang lezing: 20:00. Zaal open: 19:30 uur. Kosten ?5,- per persoon. Leden HV ?2,50 korting

Graag vooraf opgeven activiteiten@histvervdmh.nl

 

 

23 januari: Utrecht in de Eerste wereldoorlog; een lezing door Jos van Raan

Op woensdag 23 januari 2019 organiseert de Historische Vereniging een lezing door Jos van Raan over de Eerste Wereldoorlog en de invloed hiervan op de regio Utrecht. Tijdens deze avond zal het wereldmuziekkoor Sophie’s Voice zorgen voor de muzikale ondersteuning.

Utrecht in de Eerste Wereldoorlog
Utrecht in de Eerste Wereldoorlog

 11 november 2018, was het exact honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog is be?indigd. Hoewel Nederland neutraal was in die tijd, waren ook Nederlandse soldaten bij de oorlog betrokken. O.a. Museum Huis Doorn heeft veel van die verhalen bewaard. Huis Doorn dankt zijn bekendheid vooral aan de Duitse ex-keizer Wilhelm II, die na de Duitse nederlaag in de Eerste Wereldoorlog naar het neutrale Nederland vluchtte en Huis Doorn in 1919 kocht. In het museum zijn tegenwoordig veel tentoonstellingen te zien over die tijd. In Nederland wordt niet veel aandacht besteed aan de Eerste Wereldoorlog, zeker niet in vergelijking met de Tweede Wereldoorlog terwijl toch echt wel Nederlandse militairen bij betrokken waren.

Nederland was neutraal, maar het Nederlandse leger was wel vier jaar lang bewapend; paraat om die neutraliteit te verdedigen. De soldaten hadden geen vijand, dus ze verveelden zich.

Ook vluchtten veel van onze Zuiderburen naar Nederland. Belgi?, ook neutraal in die tijd maar door het zogeheten Von Schlieffenplan volledig overlopen door de Duitsers, kende zo’n miljoen vluchtelingen. Veel van hen zochten hun heil in de regio Utrecht. Maar er zijn meer verhalen te vertellen waarin de Eerste Wereldoorlog aan Utrecht wordt gelinkt. Zo is de Utrechtse Jaarbeurs door de Eerste Wereldoorlog ontstaan. “Nederland was en is een handelsland, maar door de oorlog was internationale handel niet meer mogelijk. Daarom moest veel in Nederland zelf geproduceerd worden. Er was een centrale plek in Nederland nodig voor die handelscontacten. Dat is uiteindelijk Utrecht geworden en daar is de Utrechtse Jaarbeurs uit voortgekomen.

J.M. ( Jos) van Raan is bestuurslid van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog (SSEW) en lid van de Western Front Association (WFA).

Jos van Raan
Jos van Raan

Voor de gemeente Ede schreef hij Het Oude stort ineen, de tijden kenteren, Ede in de jaren van de Grote Oorlog (Historische Cahiers, 2014). Hij recenseert boeken over geschiedenis en is bestuurslid van museum De Casteelse Poort in Wageningen, waar hij in 2014 de tentoonstelling over de Eerste Wereldoorlog en Wageningen heeft opgezet. Zijn studie had betrekking op de Nederlandse taal- en letterkunde. Jos is tevens medesamensteller en redactielid van de boeken Gelderland / Utrecht en de Eerste Wereldoorlog.(uitgaven Aspekt)

‘Sophie’s Voice’

Het honderdjarig ‘jubileum’ van het einde van de Eerste Wereldoorlog inspireerde het Utrechtse wereldmuziekkoor ‘Sophie’s Voice’ tot een programma met liederen en gedichten over oorlog en vrede. Een thema dat helaas nog steeds actueel blijkt. In de pauze zal ‘Sophie’s Voice’ enkele van deze liederen ten gehore brengen.

Locatie: De Schakel te schoolstraat 11 in Vleuten. Aanvang lezing: 20:00 uur. Zaal open vanaf 19:30 uur. Kosten ?5,- per persoon, leden HV ?2,50 korting

Graag vooraf opgeven via activiteiten@histvervdmh.nl

 

 

11 december: Kastelen rondom Utrecht, een lezing door Kees Rasch

Op dinsdag 11 december zal een lezing worden gehouden over de historie van de vele kastelen in onze regio. In tegenstelling tot eerdere berichtgeving zal deze lezing verzorgd worden door Kees Rasch, dit omdat Fred Vogelzang onverwachts verhinderd is.

kasteel Nijeveld
kasteel Nijeveld

In Nederland hebben ooit zo?n 2500 kastelen gestaan, waarvan 80% is verdwenen. In de provincies Utrecht en Gelderland zijn de meeste van deze monumentale gebouwcomplexen nog bewaard gebleven, maar ook hier heeft veel de tand des tijds niet doorstaan. In het gebied van Vleuten, De Meern, Haarzuilens en de directe regio daaromheen zijn nog diverse kastelen te bewonderen, met als beroemdste waarschijnlijk De Haar. Andere kastelen zijn bijna niet meer als zodanig herkenbaar, omdat ze in de zeventiende eeuw zijn omgevormd tot buitenplaats.

In deze lezing wordt een historisch overzicht gegeven van de bewogen geschiedenis van kastelen en buitenplaatsen in Nederland, gelardeerd met veel voorbeelden uit de regio Vleuten-De Meern. Thema?s die aan de orde komen zijn functie en uiterlijk, bewoners en eigenaren, interieur en tuinen en parken en het moderne gebruik van kastelen en buitenplaatsen.

De locatie van deze lezing is buurtcentrum de Weide Wereld, Teunisbloemlaan 48 te Vleuten (Vleuterweide)

Aanvang: 20:00 uur. Zaal open: 19:30 uur. Kosten ?5,00 per persoon. Leden HV: ?2,50

Graag vooraf opgeven activiteiten@histvervdmh.nl