Maandag 5 februari: ‘Het hoe en waarom van De Utrechtse Parentelen’,een lezing door Denis Verhoef (SHHV)

Maandag 5 februari wordt bij de SHHV in Woerden een lezing georganiseerd over de Utrechtse Parentelen.

De Utrechtse Parentelen vormen een bijzondere verzameling in genealogisch Nederland. De delen bevatten gegevens over ruim 4.000 gezinnen met sterk uiteenlopende posities in de maatschappij waarin zij ooit leefden. Er zijn verbanden beschreven langs adellijke lijn, maar ook komen bestuurders, ambachtslieden, vrije boeren, geestelijken, kunstenaars en criminelen aan bod.
Overigens is een parenteel een in generaties gerangschikte opgave van afstammelingen van een ouderpaar, zowel langs de mannelijke als vrouwelijke lijn. Het is daarmee de meeste uitgebreide vorm van familieonderzoek. Meestal maken genealogen een zogeheten kwartierstaat die vaak eindigt in het midden van de zeventiende eeuw. In de Utrechtse Parentelen beginnen de onderzoekers meestal in de vijftiende eeuw of zestiende eeuw, en werken die uit tot het midden van de zeventiende eeuw. Dat kan door het zeer rijke bronmateriaal dat in Het Utrechtse Archief ter beschikking staat van de onderzoekers. Genealogen kunnen vaak zelf een aansluiting maken op de kwartierstaten waar ze mee bezig zijn. En zo een stuk ?verder? komen. Tijdens de lezing geeft Denis Verhoef uitleg over het hoe en waarom van deze parentelen, en krijgt u een mooi inkijkje in het prachtige vak van de genealogie!
Denis Verhoef is voorzitter van de werkgroep ?Utrechtse Parentelen v??r 1650, uitgegeven door de Hollandse Vereniging voor Genealogie ?Ons Voorgeslacht?. Zie ook www.onsvoorgeslacht.nl . De reeks bestaat uit zeven delen, waarvan deel vier tot en met zeven gelden als Liber Amicorum Nico Plomp, ter ere van zijn grote verdiensten als genealoog. In het kader van het 60-jarig jubileum heeft de SHHV bijgedragen aan de totstandkoming van het laatste deel.

Locatie: Het Kasteel in Woerden. Aanvangstijd: 20:30 uur. Toegang is gratis.

Dinsdag 23 januari: ‘Graafschap Holland en perikelen met de Bisschop’, een lezing door Kees Nieuwenhuijsen (SHHV)

Dinsdag 23 januari organiseert onze zustervereniging, de Stichts-Hollandse Historische Vereniging (SHVV), een lezing met de heer Kees Nieuwenhuijsen.

Duizend jaar geleden lag Woerden op de grens van de machtsgebieden van de bisschop van Utrecht en de graaf van Holland. Beiden aasden op de uitgestrekte veengebieden en de inkomsten uit de veenontginningen en hun meningsverschillen losten ze met het zwaard op. De elfde eeuw was een tumultueuze periode vol veldslagen en moordpartijen. Op 23 januari zal Kees Nieuwenhuijsen een paar van die confrontaties belichten. De grootste en bekendste militaire confrontatie uit die dagen vond plaats op 29 juli 1018, toen bisschop Adelbold van Utrecht zijn rivaal graaf Dirk III bij Vlaardingen aanviel. Adelbold kreeg daarbij steun van de keizer van Duitsland en van enkele collega-bisschoppen. Samen brachten ze een enorm leger op de been maar toch wist Dirk III de strijd glorieus te winnen.
Er zijn historici die de ?Slag bij Vlaardingen? zien als het begin van het graafschap Holland met de graaf als de eigenlijke stichter. Zo staat het ook op het standbeeld van Dirk III op de hoek van het Vlaardingens Stadhuis. De slag zorgde er in ieder geval voor dat Dirk III een tijdje zijn gang kon gaan. De nederzetting groeide in de 11e eeuw uit tot een belangrijke handelsnederzetting en ??n van de belangrijkste – zo niet d? belangrijkste verblijfplaats van de graaf. Minder bekend is dat er in deze periode ook bij Bodegraven een veldslag tussen de graaf van Holland en de bisschop van Utrecht werd uitgevochten.
Er is slechts ??n eigentijds document waarin dit treffen kort en zonder jaartal wordt vermeld. Drie eeuwen later noemde de kroniekschrijver Johannes de Beke de 11e juli 1018 als datum van de Slag bij Bodegraven. Wanneer Beke’s datering inderdaad juist zou zijn, dan zou de Slag bij Bodegraven een paar weken v??r de Slag bij Vlaardingen hebben plaatsgevonden. Maar, klopt deze datering eigenlijk wel?

Kees Nieuwenhuijsen werd in 1954 geboren in Vlaardingen en studeerde biologie in Utrecht. Tegenwoordig is hij werkzaam als informatieanalist en woont hij in Rotterdam. In zijn vrije tijd is hij amateurhistoricus en schreef hij het boek ?Strijd om West-Frisia. De ontstaansgeschiedenis van het graafschap Holland: 900-1100?. Daarnaast is hij enthousiast re-enactor en middeleeuws zwaardvechter. Momenteel is hij druk met de organisatie van de 1000-jarige herdenking van de Slag bij Vlaardingen (1018-2018).

Locatie: De Dam, Wilhelminaweg 79, Woerden. Toegang is gratis. Aanvang: 20:00 uur.

Maandag 9 oktober: “Utrechtse Meesters en de Caravaggisten” ? een lezing door drs. Ina Bertsch (SHHV)

Onze zustervereniging, de Stichts-Hollandse Historische Vereniging (SHHV) uit Woerden, organiseert op maandag 9 oktober een lezing genaamd “Utrechtse Meesters en de Caravaggisten”, gegeven door mevrouw Ina Bertsch.

Utrecht is sedert de late Middeleeuwen een belangrijk centrum voor kunstschilders geweest, maar aan het eind van de 16e eeuw ontwikkelde
de Utrechtse schilders-traditie een zo eigen karakter dat door kunsthistorici thans wordt gesproken over de Utrechtse school. In deze lezing van de SHHV (en later een excursie) maken we kennis met het reilen en zeilen van de schilders in de stad Utrecht tijdens de 16e en 17e eeuw. Hoe waren ze georganiseerd? Wat was hun positie in de stad? Hoe werden ze opgeleid en had de woelige historische periode invloed op hun werk? Waar woonden ze en waarom juist daar?
Het caravaggisme is een stroming in de 17deeeuwse schilderkunst die zich liet inspireren door de revolutionaire stijl van de Italiaanse meester
Caravaggio. Die zet zich af tegen de classicistische retoriek van de academies en omarmt de illusionistische geestdrift van de barok. Een aparte groep in Utrecht zijn de Utrechtse caravaggisten. De voornaamste onder hen zijn Hendrick ter Brugghen, Dirck van Baburen en Gerard van Honthorst.

Ina Bertsch
Ina Bertsch

Natuurlijk komen de bekende kunstenaars aan bod zoals Jan van Scorel, Abraham Bloemaert, Gerard van Honthorst en Roelandt Savery, maar ook de misschien wat minder bekende, zoals bijvoorbeeld Jan van Bijlert, Cornelis van Poelenburgh en Joost Cornelis Droogsloot. Het spreekt vanzelf dat hierbij veel van de meestal prachtige werken worden getoond en toegelicht.

Ina Bertsch is al snel na haar afstuderen als historica, gespecialiseerd in middeleeuwse geschiedenis en cultuur, lezingen, cursussen en rondleidingen gaan geven. Ze deelt inmiddels al jaren met veel plezier haar enthousiasme over deze onderwerpen met haar cursisten. Ze geeft cursussen bij kunsthistorische instituten (zoals Helikon en Kunsthistorische Leergangen Utrecht) en volksuniversiteiten, culturele clubs, musea en andere organisaties, maar ook bij mensen thuis.

De lezing begint om 20:00 uur en vindt plaats in Het Kasteel te Woerden.

Dinsdag 12 september: ‘In de Winkel van Sinkel’ een lezing door Jan Bark (SHHV)

Deze lezing wordt georganiseerd door onze zustervereniging, de SHHV, en vindt plaats in Woerden.

Wie van nostalgie houdt moet deze lezing zeker niet missen! Hoe deed je boodschappen in lang vervlogen tijden? Jan Bark vertelt van marskramers die wisten wanneer mensen stamppot aten, en waar ze dus gratis konden mee-eten, en waar hooibergen waren waarin ze konden slapen. Of neem de ontwikkeling van de hondenkar (tot 1963 nog toegestaan) tot aan de SRV wagens, die op hun beurt ook nagenoeg verleden tijd zijn. De bakker en de
groenteboer kwamen vroeger nog aan de deur, evenals de kolenboer, de vodde(n)boer, de peterolieboer, de schillenboer en de scharensliep. En dan was er natuurlijk nog de markthandel. De eerste winkels ontstonden strategisch op kruispunten van wegen. En klanten konden daar hun aankopen ?laten opschrijven?. Op de pof kopen was heel gewoon want vroeger kreeg men een weekloon en op zaterdag werden dan alle uitstaande rekeningen betaald. Maar, eh ? welke producten kochten we toen eigenlijk?
Drogisterijen waren overigens de eerste winkels die producten inpakten in papier om daarmee reclame te maken. Voor die tijd had je bruine papieren zakken zonder reclame. En dan ? winkelwagentjes. Toen die werden ge?ntroduceerd zorgden ze in de eerste weken voor omzetstijgingen van soms meer dan 100 %. Of neem de opkomst (en ondergang) van warenhuizen zoals de Bijenkorf, V&D en Blokker. En dan kregen we vanaf circa 1960 ook
nog te maken met automaten (sigaretten, kroketten, snoep en nog veel meer) zodat we na sluitingstijd ook nog iets konden (ver)kopen.

Jan Bark
Jan Bark

Jan Bark is sinds vijftien jaar de trotse eigenaar van museumindezevendehemel.nl in Apeldoorn, een museum over Nederlandse feesten en tradities. Het museum toont vooral oude curiosa rondom oude Hollandse feesten zoals het Sinterklaasfeest, het Kerstfeest, de PalmPaas en het Paasfeest, het Oranje Feest, en verder veel speelgoed. Door de verschillende tentoonstellingen zijn ook zijn lezingen ontstaan, zoals ?In de Winkel van Sinkel?. Voor velen is deze lezing een waar feest van herkenning, voor anderen een uniek kijkje in de wereld waarin de (groot)ouders ooit opgroeiden.

De lezing vangt aan om 20:00 uur en vindt plaats in De Dam op de Wilhelminaweg 79 te Woerden.

Zat. 26 augustus: Dagexcursie naar Steenwijk en Veenhuizen

De Stichts-Hollandse Historische vereniging, onze zuster-vereniging uit Woerden, organiseert op zaterdag 26 augustus een excursie naar Steenwijk en Veenhuizen. U kunt zich nog opgeven als deelnemer door een mail te sturen naar Marianna Kersten op kersten33@kpnplanet.nl of te bellen naar 0348-415528. Vermeld de volgende gegevens: Naam, adres, aantal personen, SHHV lidnummer als u dat weet, telefoon of e-mailadres (liefst het laatste). De excursie staat ook open voor niet-leden. Bij het toewijzen van plaatsen gaan de leden van de SHHV voor. Let op: uw aanmelding is pas definitief na ontvangst van de betaling naar bankrekening NL42 RBRB 0943 3513 40 , ten name van de Stichts-Hollandse Historische Vereniging te Woerden. Aanmelden verplicht. Kosten ? 59,00 Locatie: vertrek en aankomst nabij Woerden NS

Dinsdag 4 juli: BOERenERFGOED, een lezing door Marina Lam?ris (SHHV)

Dinsdag 4 juli houdt Marina Lam?ris een lezing bij onze zustervereniging, de SHHV.

Het boerenland en de boerenerven vormen een belangrijk deel van ons cultureel erfgoed. Dit erfgoed staat helaas onder druk. Boeren stoppen, agrarisch land wordt natuur, de koeien verdwijnen uit het landschap, historische gebouwen verliezen hun functie. Tijdens de lezing vertelt Marina Lam?ris, architectuurhistorica, wat de betekenis en de waarde is van het boerenerfgoed. De lezing vindt plaats in De Rank, Verlengde Hoofdstraat 26 in Montfoort.

26 juni: ‘Buitens langs de Oude Rijn’, een lezing door Gerrit van Oosterom (SHHV)

Op maandag 26 juni zal de heer Gerrit van Oosterom in Harmelen een lezing houden over de vele buitenplaatsen langs de Oude

Brittenrust
Brittenrust

Rijn.

Tussen de zeventiende en de negentiende eeuw lagen er tussen Leiden en Utrecht meer dan 125 buitenplaatsen langs de Oude Rijn. Ook rond Woerden en Harmelen waren verschillende plekken als buitenverblijf voor stedelingen in gebruik. Landschapshistoricus Gerrit van Oosterom heeft dit onbekende buitenplaats-landschap onderzocht. Waar lagen die buitenplaatsen? Waarom ontstonden
ze juist hier en waarom verdwenen de meeste al binnen 200 jaar? Kunnen we een vergelijking trekken met de bekende Vechtstreek
of had het gebied langs de Oude Rijn juist heel eigen kenmerken? Tijdens de lezing neemt de in Harmelen geboren en getogen landschapshistoricus u mee op een boeiende reis door dit vrijwel verdwenen en grotendeels vergeten stuk gebiedsgeschiedenis.
De lezing wordt georganiseerd door onze zustervereniging, de SHHV, en vindt plaats in het Dorpshuis, Schoollaan 8, 3481 HG Harmelen.
Aanvang: 20:00 uur.